Luchtverfrissers: hoe nuttig, gezond en milieuvriendelijk zijn ze?

Met een druk op de knop een vleugje citrus of een tropische waas in je huis: dat klinkt heerlijk. Van nare luchtjes in het toilet wordt juist niemand blij. Heeft het zin om luchtverfrissers te gebruiken? En is wat je rondspuit wel goed voor jezelf en het milieu?

Van elektrische verstuivers die om de zoveel tijd een pufje geven tot handpompjes: er zijn veel verschillende soorten luchtverfrissers. “De meest bekende en meest toegepaste luchtverfrisser sproeit lekkere geuren rond die nare geuren maskeert”, vertelt Thomas Röckmann, hoogleraar atmosferische fysica en chemie aan de Universiteit Utrecht.

Maskeren is wat anders dan het verwijderen van geuren. Toch komt dit type luchtverfrisser het meest voor, zegt Rob van Strien, adviseur milieu en gezondheid bij de GGD. Het heeft betrekkelijk weinig zin om deze te gebruiken om vervelende geuren weg te krijgen, zegt hij. “Maar als je van de geur van neppe dennenbomen houdt, zou je dat ook anders kunnen zien.”

Er bestaan wel producten die nare geuren kunnen verwijderen, vertelt Röckmann: luchtreinigers en neutraliseerders. “De eerste breekt geuren af door ioniserende straling, dit wordt vooral op grote schaal ingezet in fabrieken. Maar hierbij komt ook ozon vrij, dat schadelijk is en weer verwijderd moet worden. Neutraliseerders kunnen onaangename geuren opvangen in hun structuur of de geurmoleculen afbreken.”

‘De geurstoffen kunnen zorgen voor klachten’
Maskeren, elimineren: als die nare geur maar weggaat, toch? “Een nadeel aan luchtverfrissers is dat er stoffen in kunnen zitten die potentieel schadelijk voor je kunnen zijn, zoals oplosmiddelen (ook wel:vluchtige organische stoffen) zegt Van Strien. “Maar omdat je maar kleine hoeveelheden in de lucht spuit, zal het hoogstwaarschijnlijk geen gezondheidsklachten opleveren.”

Toch kunnen sommige mensen er klachten van krijgen. “Denk aan mensen met astma, die kunnen door bepaalde geurstoffen een aanval krijgen. Ook anderen kunnen een allergische reactie hebben op bepaalde geurstoffen in luchtverfrissers of er gevoeligheid voor ontwikkelen.”

Het gebruik van luchtverfrissers die geur met een andere geur maskeren, raadt de GGD daarom toch af. “In het beste geval helpt het kort, in het slechtste geval kun je er gezondheidsklachten door krijgen.”

Ook volgens het Rijksinstituut van Volksgezondheid en Milieu kunnen oplosmiddelen zorgen voor klachten als hoofdpijn, vermoeidheid en irritatie van keel, neus en ogen – als je er veel van inademt.

Oplosmiddelen uit luchtverfrissers dragen bij aan smog
Oplosmiddelen zijn ook schadelijk voor het milieu, vertelt Sanne Janssen van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. “Luchtverfrissers zijn goed voor bijna een derde van alle oplosmiddelen die vrijkomen uit schoonmaakproducten. Ze dragen bij aan smogvorming.”

Luchtverfrissers in pompjes, vernevelaars en gels belasten het milieu het minst, aldus Milieu Centraal. Spuitbussen, drukflacons of elektrische producten bevatten relatief veel oplosmiddelen.

“Luchten en ventileren zijn veel betere methoden om frisse lucht in huis te krijgen”, zegt Van Strien. “Ventileren wordt nog al eens vergeten, maar het is aan te raden om dat zo goed mogelijk te doen en af en toe te luchten. Dan heb je geen luchtverfrissers nodig.”

Maar die nare luchtjes dan? “Mocht de geur dan nog steeds niet weggaan, zoek dan de oorzaak van de geur op en neem die oorzaak weg.”

Bron: NU.nl